bang voor de tandarts hoogvlietBij Tandarts Hoogvliet Kapittelhof begrijpen we dat niet iedereen met een gerust gevoel naar de tandarts gaat. Sterker nog; angst voor een tandheelkundige behandeling is wijdverbreid: ongeveer 800.000 Nederlanders zijn zelfs zo bang voor de tandarts dat ze niet meer gaan. Uiteindelijk levert dat problemen op met tanden, kiezen en tandvlees. De oorzaak van deze angst is meestal terug te voeren naar de jeugd. Soms zijn ze ontstaan door griezelverhalen op school, behandelingen van een (school)tandarts of zijn ze afkomstig van de ouders. Gelukkig gaan de meeste mensen die opzien tegen een behandeling wel gewoon naar de tandarts. Deze angst wordt vaak veroorzaakt door (het geluid van) de boor of voor een pijnlijk gevoel.

Tips om angst al in de kindertijd te voorkomen

  • Neem uw kind zo vroeg mogelijk mee naar de tandarts. Angstpreventie begint namelijk al in de kinderleeftijd. Hoe eerder uw kind went aan de tandarts, hoe kleiner de kans dat het een angst ontwikkelt.
  • Het is voor jonge kinderen goed als één van de ouders tijdens een behandeling of controle aanwezig is. Oudere kinderen krijgen meer zelfvertrouwen als ze het zelf proberen te doen.
  • Blijft u er als ouder bij, laat dan zoveel mogelijk over aan de tandarts. Valse beloftes als ‘Je voelt niks’ zijn niet verstandig. Als het wél pijn doet kan uw kind zich verraden voelen.
  • Beloon uw kind als het zich flink houdt. Een klein cadeautje, een uurtje langer opblijven of iets anders werkt vaak goed.

Hebt u angst, maar durft u wel? Een paar tips

  • Realiseer u dat de tandheelkundige techniek de laatste tijd sterk is verbeterd, vrijwel alle behandelingen kunnen momenteel pijnloos.
  • Wat voor angst u ook hebt, het is belangrijk dat er een sfeer is van wederzijds vertrouwen tussen u en de tandarts.
  • Bent u bang voor een behandeling? Praat er dan met ons over. Zo zijn we er op voorbereid en kunnen we eventueel extra tijd voor u reserveren.
  • Laat ons u informeren over wat er precies moet gebeuren en waarom. Bedenk of het voor u prettig is om tijdens de behandeling in de spiegel mee te kijken.
  • Sta erop dat u verdoofd wordt wanneer u bang bent voor pijn.
  • Veel mensen hebben behoefte aan controle. Het werkt goed om met ons een teken af te spreken (bijvoorbeeld het opsteken van uw hand), zodat we dan de behandeling kunnen onderbreken. Zo hebt u het gevoel dat u een gedeelte van de behandeling in eigen hand hebt.
  • Misschien hebt u baat bij ademhalings- of ontspanningsoefeningen. Ook kunt u zorgen voor afleiding, zoals het luisteren naar muziek, waarbij u zoveel mogelijk probeert om er goed naar te luisteren. Wanneer uw aandacht minder bij de behandeling is, is een eventueel vervelend gevoel ook minder.
  • Stel een tandartsbezoek niet te lang uit. Het gebit gaat zienderogen achteruit en dat is niet goed voor uw zelfvertrouwen of sociale leven. Er komt uiteindelijk een moment dat u er wat aan moet doen.
  • Praat met anderen over uw situatie. Zij kunnen u helpen om een belangrijke stap te nemen: het einde van de ellende door met de restauratie van uw gebit te beginnen.
  • Wat voor ervaringen hebben anderen met hun tandarts? Vraag ernaar. Wie neemt de tijd voor zijn patiënten en staat bekend als aardig? Wie gaat er goed met kinderen om? Zo vindt u een voor u geschikte tandarts in uw omgeving.
  • Een optie kan zijn dat we de eerste afspraak niets doen, behalve de controle van uw gebit. Zo kunnen we eerst kennis maken en bekijken of het persoonlijk klikt.
  • Zit de angst te diep? Probeer dan via uw tandarts een verwijzing te regelen voor een ‘angsttandarts’ of een centrum voor bijzondere tandheelkundige hulp. Verspreid over Nederland vindt u zo’n 40 tandartsen die gespecialiseerd zijn in de behandeling van mensen met extreme angsten.
  • Praat met uw tandarts over uw angst en wanneer dat is begonnen. We hebben ervaring met dergelijke problemen en kunnen ervoor zorgen dat u zich wat minder angstig voelt.
  • Praat met uw tandarts als u het gevoel heeft dat het persoonlijk niet klikt.

Tips om u minder angstig te voelen

  • Overvalt de angst u? Tel tot 500 of doe ademhalingsoefeningen.
  • Bespreek de mogelijkheid om een ontspannend of kalmerend middel te gebruiken.
  • Vraag uw tandarts om meer tijd voor u uit te trekken dan gewoonlijk.
  • Laat u alles van te voren goed uitleggen. Zo weet u precies wat er gaat gebeuren.
  • Vraag uw tandarts om u de gebruikte instrumenten te laten zien en uit te leggen waarvoor ze gebruikt worden.
  • Neem een mp3 speler mee met uw favoriete muziek zodat u zich kunt ontspannen.
  • Neem iets mee om vast te houden (een favoriet knuffeldier of bijvoorbeeld een sjaal).

Verdoving en kalmering

Wanneer we iets doen dat pijnlijk kan zijn, zullen we in de meeste gevallen voorstellen om een verdoving te gebruiken. Dit bestaat uit een kleine prik die de pijn wegneemt. Hebt u na de verdoving nog steeds pijn? Zeg dat dan meteen, zodat we wat extra verdoving kunnen toedienen. Wanneer de verdoving werkt, merkt u dat aan een dik gevoel in uw wang of lip. Ook lijkt het alsof u moeilijker kunt eten, drinken en praten. Dit gevoel verdwijnt zodra de verdoving is uitgewerkt. Dat is meestal na een uur tot enkele uren na de behandeling.

We kunnen eventueel ook een kalmerend medicijn voorschrijven, de zogenaamde premedicatie. Een veelgebruikt middel is Valium. Het zorgt ervoor dat u minder merkt van de behandeling. Daarnaast herinnert u er zich achteraf ook minder van. Het kan voorkomen dat u angstig blijft. In sommige gevallen van extreme angst kan een behandeling onder narcose worden gegeven, zodat u volledig ‘weg’ bent en niets van de behandeling merkt (in ziekenhuis). Of u kunt naar een tandartskliniek die gebruik maakt van een variant van narcose (lachgas).

© JanWillem Vaartjes
Auteur Prof. Dr. A. De Jongh